Skip to content
कॅमेरे सुरू होण्यापूर्वी रामायण पार्ट १ चा प्रत्येक शॉट मोशन कॅप्चरसह आभासी जगात आखला गेला होता, असे छायाचित्रकार पंकज कुमार सांगतात
एआय आणि तंत्रज्ञान

कॅमेरे सुरू होण्यापूर्वी रामायण पार्ट १ चा प्रत्येक शॉट मोशन कॅप्चरसह आभासी जगात आखला गेला होता, असे छायाचित्रकार पंकज कुमार सांगतात

चित्रण: tuput

मराठी

छायाचित्रकार पंकज कुमार यांनी ८ सप्टेंबर २०२६ रोजी व्हरायटी इंडियाला सांगितले की नितेश तिवारी यांच्या चित्रपटाचा प्रत्येक शॉट आधी मोशन कॅप्चरसह प्री-व्हिज्युअलाइझ केला गेला आणि आभासी वातावरणात ॲनिमेट केला गेला. प्रॉडक्शन डिझायनर आणि दिग्दर्शक त्याच पद्धतीचे वर्णन आपापल्या बाजूने करतात.

· · 6 मिनिटांचे वाचन

छायाचित्रकार पंकज कुमार यांनी ८ सप्टेंबर २०२६ रोजी व्हरायटी इंडियाला सांगितले की रामायण: पार्ट १ मध्ये “चित्रपटाचा प्रत्येक शॉट मोशन कॅप्चर तंत्रज्ञानासह नीट प्री-व्हिज्युअलाइझ केला गेला होता.” त्यांच्या शब्दांत, युनिट स्टुडिओच्या फ्लोअरवर जाण्यापूर्वी प्रत्येक दृश्य आभासी वातावरणात ॲनिमेट केले गेले. नितेश तिवारी दिग्दर्शित हा चित्रपट भारतात ५ नोव्हेंबर २०२६ रोजी आणि काही इतर बाजारपेठांत ६ नोव्हेंबर रोजी चित्रपटगृहांत प्रदर्शित झाला, असे पिंकविलाच्या वृत्ताचा हवाला देणाऱ्या गल्फ न्यूजने म्हटले आहे. सोनी पिक्चर्सने ६ नोव्हेंबर ही जागतिक तारीख जाहीर केली होती. हा चित्रपट तिवारी, नमित मल्होत्रा आणि त्यांच्या चमूने केलेले, रामायण म्हणजे काय मध्ये वर्णन केलेल्या महाकाव्याचे पडद्यावरील पुनर्कथन आहे, जे दरवर्षी प्रत्यक्ष सादरही केले जाते, जसे रामनगरच्या रामलीलेत.

पुढे हे नियोजन कसे चालले याबद्दल चित्रपट निर्मात्यांचा स्वतःचा वृत्तान्त आहे. तो कुमार, प्रॉडक्शन डिझायनर सुब्रत चक्रवर्ती आणि तिवारी यांच्याकडून आला आहे, आणि निर्मितीबाहेरील कोणीही त्याची तपासणी केलेली नाही. जिथे एकच व्यक्ती काही सांगते तिथे मजकूर ती कोण आहे ते सांगतो.

आधी चित्रपटाचे ढोबळ ॲनिमेशन करून नियोजन

प्रीव्हिज, म्हणजे प्री-व्हिज्युअलायझेशन, याचा अर्थ दृश्य चित्रित करण्यापूर्वी त्याची ढोबळ ॲनिमेटेड आवृत्ती बनवणे. हाऊ टू फिल्म स्कूलची संज्ञासूची त्याचे वर्णन ॲनिमेटेड स्टोरीबोर्ड, ढोबळ त्रिमितीय नमुने आणि आभासी कॅमेरे असे करते, जे कॅमेऱ्याची हालचाल, कलाकारांची जागा आणि वेळ आधीच ठरवण्यासाठी वापरले जातात. स्टंट, प्राणी-रूपे आणि इफेक्ट्सवर भर असलेल्या दृश्यांसाठी निर्मिती चमू बहुधा त्याचा वापर करतात.

हालचाल मोशन कॅप्चर पुरवते. मोशन कॅप्चर प्रणाली बनवणारी कंपनी व्हायकॉन या प्रक्रियेचे वर्णन असे करते की कलाकाराची खरी हालचाल नोंदवली जाते आणि ती डिजिटल पात्रावर बसवली जाते, पात्राला हाताने पोझ देण्याऐवजी. प्रीव्हिजमध्ये याचा अर्थ असा की कॅप्चर सूट घातलेली माणसे दृश्य अभिनित करू शकतात आणि ती नोंद ढोबळ डिजिटल सेटमधील ढोबळ डिजिटल आकृत्या चालवते. त्यानंतर आभासी कॅमेरा त्या सेटमधून फिरतो, त्यामुळे काहीही उभारण्यापूर्वी दिग्दर्शक आणि छायाचित्रकार कोन आजमावू शकतात.

ॲनिमेटरांसोबत आखलेली कॅमेऱ्याची हालचाल

महेश लिमये यांच्यासोबत चित्रपटाचे छायाचित्रण करणारे कुमार म्हणतात की या पद्धतीने त्यांच्या कामाची पद्धत बदलली. “मी ॲनिमेटरांसोबत बसून पटकथेनुसार माझ्या कॅमेरा मूव्हज आखत असे,” असे त्यांनी व्हरायटी इंडियाला सांगितले. नंतर ते आणि तिवारी शॉट्सवर एकत्र चर्चा करत, आणि ही चर्चा फ्लोअरवर नाही तर आभासी आवृत्तीत होत असे. “एकदा आम्ही फ्लोअरवर गेलो की चर्चेची गरज उरली नाही,” असे ते म्हणाले.

प्रत्येक विभागाला आधीच काय माहीत होते हे ते सांगतात. VFX कलाकारांना प्रत्येक कोनासाठी कोणते वातावरण तयार करायचे हे माहीत होते. प्रॉडक्शन डिझायनरांना सेटचा कोणता तुकडा उभारायचा हे माहीत होते. कुमार यांना प्रकाशस्रोत कुठे आहेत आणि प्रत्येक दृश्य दिवसाच्या कोणत्या वेळी घडते हे माहीत होते, त्यामुळे ते कसे उजळवायचे हे त्यांना माहीत होते.

ही त्यांच्या आधीच्या कामापेक्षा वेगळ्या प्रमाणाची तयारी होती असेही ते म्हणतात. त्यांच्या शब्दांत, इतकी पूर्वतयारी त्यांनी इतर कोणत्याही चित्रपटासाठी केली नव्हती.

निर्माते आणि प्राइम फोकसचे संस्थापक, तसेच DNEG चे मुख्य कार्यकारी अधिकारी नमित मल्होत्रा यांनी मार्च २०२५ मध्ये हॉलीवूड रिपोर्टर इंडियाला दिलेल्या मुलाखतीत ब्रह्मास्त्रबद्दल बोलताना हाच मुद्दा मांडला. “चित्रपट निर्माता आणि VFX कंपनी सुरुवातीपासून एकत्र काम करतात तेव्हा निकाल कितीतरी उत्कृष्ट असतात,” असे ते म्हणाले.

ब्लू स्क्रीन, LED भिंत नव्हे

द मंडालोरियनमुळे अनेक वाचकांना माहीत असलेली एक पद्धत म्हणजे LED व्हॉल्यूम. AVIXA चे स्पष्टीकरण त्याचे वर्णन उच्च-रिझोल्यूशन LED पडद्यांची मोठी वक्राकार भिंत असे करते, जी रेंडर केलेले वातावरण दाखवते आणि कॅमेरा हलतो तसे बदलते. इंडस्ट्रियल लाइट अँड मॅजिकने ती त्या मालिकेसाठी विकसित केली, आणि कलाकार रिकाम्या रंगीत पडद्याऐवजी दृश्यमान पार्श्वभूमीसमोर उभे राहतात.

कुमार रामायणासाठीच्या दुसऱ्या पद्धतीचे वर्णन करतात. “आम्हाला पूर्ण आकाराचे सेट मिळणार नव्हते आणि आम्ही सेटचे तुकडे उभारत होतो आणि बहुतेक पार्श्वभूमी ब्लू स्क्रीन होती,” असे ते म्हणाले, आणि जोडले की ते जग संगणकाने निर्मिलेल्या जगाने बदलले जाईल. १२ नोव्हेंबर २०२६ रोजी व्हरायटी इंडियाने मुलाखत घेतलेले चक्रवर्तीही ग्रीन स्क्रीनसमोर काम करण्याबद्दल बोलतात. प्रीव्हिजमुळे हे शक्य होते, कारण त्या रंगाच्या जागी साधारण काय येणार आहे हे सर्वांनी आधीच पाहिलेले असते.

चक्रवर्ती यांनी या मिश्रणाचा अंदाज दिला. ते म्हणाले की अयोध्येचा सिंहासन कक्ष सुमारे ७० टक्के प्रत्यक्ष उभारलेला आणि ३० टक्के व्हिज्युअल इफेक्ट्सचा होता. लंकेतील लढाई त्यांनी सुमारे ३० टक्के उभारलेली आणि ७० टक्के इफेक्ट्सची असल्याचे सांगितले, आणि महाकाव्यातील रावणाचे उडणारे वाहन पुष्पक विमान सुमारे १० टक्के उभारलेले असल्याचे सांगितले. त्यांनी त्याला “गणिती चित्रपट” म्हटले: त्यांच्या वृत्तान्तानुसार, प्रत्यक्ष सेटवरील मापे थोडी चुकली असती तर नंतर जोडलेले इफेक्ट्स चुकीचे दिसले असते.

एका दृश्यात दहा रावण, मोशन-कंट्रोल कॅमेऱ्याभोवती आखलेले

११ नोव्हेंबर २०२६ रोजी प्रसिद्ध झालेल्या दुसऱ्या व्हरायटी इंडिया मुलाखतीत कुमार यांनी इफेक्ट्सच्या दृष्टीने सर्वात कठीण दृश्य म्हणून दहा शिरांच्या रावणाच्या दृश्याचे नाव घेतले. रावण हा महाकाव्यातील लंकेचा राजा आहे, आणि चित्रपटातील त्या दृश्याच्या आवृत्तीत ही भूमिका करणारे यश एकमेकांशी संवाद साधणाऱ्या दहा रूपांत दिसतात.

कुमार म्हणाले की मोशन-कंट्रोल कॅमेरा, जो तीच कॅमेरा हालचाल तंतोतंत पुन्हा करतो, त्याचे नियोजन करण्यास आणि दहा आकृत्यांपैकी प्रत्येक कुठे उभी राहील हे ठरवण्यास बराच वेळ लागला. यश यांना दहा वेगवेगळी रूपे घ्यावी लागली आणि तीच कृती पुन्हा पुन्हा करावी लागली, म्हणून हे दृश्य अनेक दिवस चित्रित झाले. निकालाचे श्रेय त्यांनी इफेक्ट्स कलाकारांना दिले आणि दहा शिरांचा पारंपरिक प्रतिमेऐवजी आधिभौतिक अर्थ निवडल्याबद्दल तिवारी यांना.

निर्मात्यांच्या मोजणीनुसार वर्षानुवर्षांचा पूर्वकाळ

तिवारी यांनी या प्रयत्नाचे वर्णन वेळेच्या भाषेत केले. नोव्हेंबर २०२५ मध्ये गोव्यातील WAVES फिल्म बाजारमध्ये बोलताना, ETV भारतने वृत्त दिल्याप्रमाणे, ते म्हणाले की चमू प्राइम फोकससोबत व्हर्च्युअल प्रॉडक्शन, मोशन कॅप्चर आणि जगनिर्मितीच्या पाच वर्षांच्या प्रक्रियेतून गेला आहे. “व्हर्च्युअल प्रॉडक्शनमध्ये काम केल्याने चित्रपटनिर्मितीचे व्याकरण बदलते,” असे ते म्हणाले, आणि हा चित्रपट संपूर्ण जगासाठी मापदंड व्हावा अशी इच्छा त्यांनी व्यक्त केली.

कोलायडरला दिलेल्या आणि आउटलुक इंडियाने १२ ऑगस्ट २०२६ रोजी उद्धृत केलेल्या मुलाखतीत ते म्हणाले की काही इफेक्ट्स दृश्ये तयार होण्यास अडीच ते तीन वर्षे लागली. ६ नोव्हेंबर २०२६ च्या खलीज टाइम्सच्या वृत्तात ते म्हणाले की रावण आणि जटायू यांच्यातील लढाईला साडेसहा वर्षे लागली, जी आधीच्या कलाकारांना दिलेल्या माहितीपासून तयार कामापर्यंत मोजली आहे. खलीज टाइम्सने जोडले की हा आकडा दृश्याच्या संपूर्ण विकासाचा आहे, चित्रीकरणाचा किंवा केवळ डिजिटल पात्राचा नाही. तिवारी म्हणाले की केवळ पुष्पक विमानाच्या रचनेला जवळपास दोन वर्षे लागली, आणि सुमारे ४० ते ५० रचना आजमावल्या गेल्या.

निर्मात्यांच्या स्वतःच्या घोषणांमध्ये भागीदारांची नावे आहेत. DNEG आणि ReDefine ही व्हिज्युअल इफेक्ट्स कंपन्या आहेत, चित्रपट IMAX साठी चित्रित केले गेले, आणि प्राइम फोकसची आणखी एक कंपनी ब्रह्मा AI “रिअल-टाइम व्हर्च्युअल वर्कफ्लो आणि अत्याधुनिक AI संशोधनाद्वारे निर्मितीला साथ देते,” निर्मात्यांच्या शब्दांत. या लेखासाठी वाचलेल्या कोणत्याही पानात ब्रह्मा AI चे काम काय होते हे स्पष्ट केलेले नाही, म्हणून ती ओळ केवळ निर्मात्यांचे वर्णन म्हणून राहते. ट्रेलर आल्यानंतर काही ऑनलाइन प्रेक्षकांनी इफेक्ट्सवर टीका केली. मल्होत्रा यांनी कोलायडरला सांगितले की फुटेज फोनवर तपासले गेले आणि चित्रपट मोठ्या पडद्यांसाठी तयार केला गेला होता.

निकालाबद्दल समीक्षकांनी काय लिहिले

नियोजन पडद्यावर दिसले की नाही याची बाहेरची तपासणी म्हणजे समीक्षणे. द नॅशनलचे अंकित ओझा यांनी चित्रपटाला पाचपैकी चार तारे दिले आणि लिहिले की त्यात “भारतीय चित्रपटात पाहिलेले काही सर्वोत्तम व्हिज्युअल इफेक्ट्स आणि ॲक्शन कोरिओग्राफी” आहे. खलीज टाइम्सच्या सोम्या मेहता यांनी पुष्पक विमानाचे दृश्य आणि रावण-जटायू संघर्ष यांचा विशेष उल्लेख केला.

दोन्ही समीक्षणांत काही आक्षेपही आहेत. ओझा यांनी लिहिले की निकाल नेहमी एकसारखे नसतात, आणि नव्याने जिंकलेल्या लंकेतील दृश्यांत गर्दीला आजूबाजूच्या परिसरात पटवून देण्यात अडचण येते, तरी अशा घसरणी फार कमी आणि विरळ आहेत असेही ते म्हणाले. मेहता यांनी लिहिले की जनस्थानच्या जंगलात शूर्पणखेच्या सैन्याशी झालेली दीर्घ लढाई ताणलेली वाटते आणि तिथल्या इफेक्ट्सच्या प्रमाणामुळे प्रेक्षक भावनिक गुंतवणुकीपासून दुरावू लागतात. ओझा यांनी असेही लिहिले की १९५ मिनिटांच्या कालावधीमुळे पहिला भाग काही ठिकाणी अडखळू शकतो.

१२ नोव्हेंबर २०२६ पर्यंत, या लेखासाठी वाचलेल्या कोणत्याही स्रोताने चित्रपटासाठीच्या व्हिज्युअल इफेक्ट्स शॉट्सची संख्या प्रसिद्ध केलेली नाही, आणि प्रीव्हिज पद्धतीचे वर्णन केवळ त्यावर काम केलेल्या लोकांनीच केले आहे.

Share
Copied!

स्रोत आणि पुढील वाचन

  1. Variety India, 8 September 2026: Ramayana, 'Every Scene Was Pre-Visualized Using Motion Capture Technology,' Reveals DoP Pankaj Kumar (interview)
  2. Variety India, 11 November 2026: Ramayana cinematographer Pankaj Kumar on Yash's ten-headed Ravana (interview)
  3. Variety India, 12 November 2026: Ramayana production designer Subrata Chakraborty on building Ayodhya and Lanka (interview)
  4. DNEG, 3 July 2025: Ramayana Unveiled (producers' announcement)
  5. Prime Focus Group: first chapter of Namit Malhotra's cinematic vision for Ramayana (producers' announcement)
  6. Prime Focus Group: Taking Ramayana To The World (trailer announcement and distribution)
  7. ETV Bharat, 26 November 2025: Nitesh Tiwari on making Ramayana, at WAVES Film Bazaar in Goa
  8. Outlook India, 12 August 2026: Ranbir Kapoor, Namit Malhotra and Nitesh Tiwari on the Ramayana VFX (from a Collider interview)
  9. Khaleej Times, 6 November 2026: Nitesh Tiwari on the Ravana and Jatayu sequence
  10. The Hollywood Reporter India, 13 March 2025: Namit Malhotra interview on DNEG and the Ramayana
  11. Variety India, 3 September 2026: Ramayana to release globally on 6 November
  12. Gulf News: Ramayana Part One release dates in the UAE and India
  13. Vicon: animation motion capture (explainer by a maker of motion capture systems)
  14. How To Film School: previs (previsualization), film and TV dictionary
  15. AVIXA: Understanding LED volume technology for immersive productions
  16. The National, 5 November 2026: Ramayana review (Ankit Ojha)
  17. Khaleej Times, 5 November 2026: Ramayana review (Somya Mehta)

पडद्यावर आणि पुस्तकांत

  • Ramayana: Part 1 (2026) , दिग्दर्शक Nitesh Tiwari , Hindi, with versions in other languages including English . नितेश तिवारी, नमित मल्होत्रा आणि त्यांच्या चमूने केलेले दोन भागांतील पडद्यावरील पुनर्कथन; महाकाव्य स्वतः वाल्मीकी रामायण आहे

ही यादी अशा वाचकांसाठी आहे जे पडद्यावर पाहिलेल्या कथेमागचा इतिहास शोधत आहेत. कोणतेही नाट्यरूपांतर हा स्रोत नसतो, आणि यांपैकी कोणत्याही कलाकृतीशी tuput चा संबंध नाही.

हा लेख AI साधनांच्या मदतीने संशोधित आणि लिहिला गेला असून अचूकतेसाठी संपादित केला आहे. हा केवळ सर्वसाधारण माहिती आणि चर्चेसाठी आहे, व्यावसायिक सल्ला नाही. आमचे संपादकीय मानक आणि अस्वीकरण पाहा. चूक आढळली? आम्हाला कळवा.

#ramayana part 1#motion capture#previsualization#virtual production#indian vfx#pankaj kumar#nitesh tiwari#dneg

आवडलं? पुढचा लेख मिळवा.

एका वेळी एक चांगला लेख, थेट तुमच्या इनबॉक्समध्ये. स्पॅम नाही, हवं तेव्हा थांबवा.

याच विभागात आणखी: एआय आणि तंत्रज्ञान
रामायण पार्ट १ मध्ये सुमारे १५० उभारलेल्या सेट्सची व्हिज्युअल इफेक्ट्सशी सांगड घातली गेली, अयोध्येचा सिंहासन कक्ष ७० टक्के प्रत्यक्ष होता, असे त्याचे डिझायनर सांगतात
नितेश तिवारी यांचा चित्रपट ५ नोव्हेंबर रोजी प्रदर्शित झाला, फिल्म सिटीमधील सेट्स आणि DNEG च्या डिजिटल विस्तारांसह. चमूने आता ही विभागणी दृश्यानुसार सांगितली आहे, बहुतांश उभारलेल्या महालापासून केवळ दहा टक्के प्रत्यक्ष असलेल्या उडत्या रथापर्यंत.
समीक्षकांनी रामायण भाग १ च्या व्हिज्युअल इफेक्ट्सना प्रशंसनीय घटकांत गणले, ज्या चित्रपटाला Sacnilk च्या ९ नोव्हेंबर २०२६ च्या मोजणीत १९ पैकी १४ सकारात्मक समीक्षा मिळाल्या
समीक्षकांनी रावण आणि जटायूची लढाई, पुष्पक विमान आणि दहा मस्तकांचा प्रसंग नावाने घेतला, तर काहींना गर्दीचे प्रसंग असमान आणि प्राणी कृत्रिम वाटले. येथील प्रत्येक मत आपल्या वृत्तपत्र किंवा संकेतस्थळासह आणि तारखेसह दिले आहे, आणि निर्मात्यांचे स्वतःचे दावे त्यांचे म्हणून चिन्हित केले आहेत.
निर्मात्यांच्या म्हणण्यानुसार, रामायण भाग १ ६ नोव्हेंबर २०२६ रोजी इंग्रजी भाषिक सिनेमागृहांत पोहोचला, मानवी आवाजातील अभिनयासह आणि कलाकारांच्या ओठांशी जुळवणाऱ्या ब्रह्मा AI सह
आधी मानवी अभिनय आणि मग सॉफ्टवेअर, अशा दोन टप्प्यांच्या प्रक्रियेने चित्रपटाची इंग्रजी आवृत्ती बनल्याचे निर्माते सांगतात. Television Academy, ब्रह्मा AI ची स्वतःची पाने आणि अनेक समीक्षक उरलेली माहिती भरतात.
← सर्व लेख