ఫోటో: NASA Kennedy Space Center / NASA/Kim Shiflett / Wikimedia Commons, Public domain (క్రాప్ చేయబడింది)
తెలుగు
ప్రతి వ్యోమనౌక సమీప బిందువు వద్ద సుమారు తొమ్మిది నిమిషాలు తన ఇంజిన్ను మండించింది; మొదటిది నవంబర్ 7న సుమారు 1,000 మైళ్ల ఎత్తున, రెండోది నవంబర్ 9న సుమారు 650 మైళ్ల ఎత్తున. ఈ జంట 2027 సెప్టెంబర్ 7, 9 తేదీల్లో మార్స్ చుట్టూ కక్ష్యలోకి ప్రవేశిస్తాయని నాసా చెబుతోంది.
నాసా జంట ఎస్కపేడ్ వ్యోమనౌకలు భూమిని దాటుతూ ఒక్కొక్కటి సుమారు తొమ్మిది నిమిషాల పాటు తమ ఇంజిన్లను మండించాయి: మొదటిది 2026 నవంబర్ 7న ఉపరితలం నుంచి సుమారు 1,000 మైళ్ల (1,600 కి.మీ) ఎత్తున, రెండోది నవంబర్ 9న సుమారు 650 మైళ్ల (1,050 కి.మీ) ఎత్తున. రెండూ ఇప్పుడు మార్స్ వైపు సాగుతున్నాయని, కక్ష్య ప్రవేశం 2027 సెప్టెంబర్ 7, 9 తేదీల్లో ప్రణాళికలో ఉందని నాసా నవంబర్ 9 పోస్ట్ చెబుతోంది. వ్యోమనౌకను మార్స్ వైపు నడిపించడానికి శక్తితో కూడిన భూ ఫ్లైబైని నాసా వాడటం ఇదే మొదటిసారని, ఆ పని “ఏ లోపమూ లేకుండా, కేవలం రెండు రోజుల్లో” రెండుసార్లు చేసిందని నాసా హీలియోఫిజిక్స్ విభాగ యాక్టింగ్ అసోసియేట్ ఫ్లైట్ డైరెక్టర్ అసల్ నసేరీ అన్నారు.
“మొదటిసారి” అనేది నాసా సొంత మాట. ఇంతకు ముందు ఏ ఏజెన్సీ వ్యోమనౌకా చేయని విన్యాసంగా దాని నవంబర్ 2 ప్రివ్యూ వర్ణించింది.
రెండు మంటలు, రెండు రోజుల తేడా
ఈ మంటను ట్రాన్స్-మార్స్ ఇంజెక్షన్ అంటారు; వ్యోమనౌకను మార్స్ వైపు మార్గంలో పెట్టే ఇంజిన్ మంట అది అని నాసా చెబుతోంది. అది సమీప బిందువు వద్ద జరిగింది: మొదటి వ్యోమనౌకకు నవంబర్ 7న అమెరికా తూర్పు కాలమానం ఉదయం 5 గంటలకు, రెండో దానికి నవంబర్ 9న ఉదయం 6 గంటలకు. ప్రతి మంట ఒక నౌకను సెకనుకు సుమారు 6.3 మైళ్ల నుంచి సుమారు 6.7 మైళ్లకు (సెకనుకు సుమారు 10.1 నుంచి 10.8 కి.మీ) పెంచుతుందని, అంటే గంటకు 1,000 మైళ్లకు పైగా పెరుగుదల అని నాసా ప్రివ్యూ చెప్పింది. రెండు ఫ్లైబైలూ దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా మీదుగా సాగాయి.
ఈ సంఘటనకు ముందు, సమీప బిందువును నాసా 600 నుంచి 1,100 మైళ్ల పరిధిగా మాత్రమే చెప్పింది. 1,000, 650 మైళ్ల సంఖ్యలు నవంబర్ 9 పోస్ట్ నుంచి వచ్చాయి. ఈ ఎత్తులు భూమిని చుట్టే చాలా ఉపగ్రహాల కంటే ఎక్కువ అని కూడా నాసా ప్రివ్యూ పేర్కొంది.
ఒక మంట తర్వాత వ్యోమనౌకలను ఎంత కచ్చితంగా గురిపెట్టారో తెలుసుకోవడానికి బృందానికి కొన్ని రోజులు పడుతుందని నాసా ప్రివ్యూ చెబుతోంది; 2027 సెప్టెంబర్ వైపు వాటిని మార్గంలో ఉంచడానికి అనేక ట్రాజెక్టరీ కరెక్షన్ విన్యాసాలను ప్రణాళిక వేసింది. 2026 నవంబర్ 12 నాటికి ఈ వ్యాసం కోసం తెరిచిన వనరులు మంటలు పూర్తయ్యాయని, కరెక్షన్లు ఇంకా రావాల్సి ఉందని నివేదిస్తున్నాయి.
ఎందుకు ఒక సంవత్సరం వేచి ఉన్నాయి
మార్స్ మిషన్లు సాధారణంగా భూమిని విడిచేది, రెండు గ్రహాలు వరుసలో ఉన్నప్పుడు సుమారు ప్రతి 26 నెలలకు తెరుచుకునే చిన్న విండోలో అని నాసా, స్పేస్.కామ్ రెండూ వివరిస్తాయి. ఎస్కపేడ్ 2024 అక్టోబర్ విండోను వాడాల్సి ఉండగా, బ్లూ ఆరిజిన్ న్యూ గ్లెన్ రాకెట్ ఆలస్యాల వల్ల అది ఆ విండోను వదులుకుందని స్పేస్.కామ్ నివేదిస్తోంది. రాకెట్ ల్యాబ్ 2021 జూన్ ప్రకటన ప్రయోగాన్ని 2024గా, ప్రయాణ సమయాన్ని 11 నెలలుగా ఇచ్చింది.
బదులుగా, యూసీ బర్కిలీ స్పేస్ సైన్సెస్ ల్యాబొరేటరీ (ఎస్ఎస్ఎల్) ప్రకారం, ఈ మిషన్ న్యూ గ్లెన్ రెండో ప్రయాణంలో 2025 నవంబర్ 13న మధ్యాహ్నం 3:55 (ఈఎస్టీ)కి కేప్ కెనావెరల్ నుంచి ప్రయోగించబడింది. అప్పుడు భూమి, మార్స్ సూర్యుడికి ఎదురెదురు వైపులా ఉన్నాయని నాసా చెబుతోంది. అడ్వాన్స్డ్ స్పేస్ కంపెనీ మిషన్ డిజైనర్లు ఆ జంటను, సూర్యుడికి దూరం వైపున భూమి నుంచి సుమారు పది లక్షల మైళ్ల దూరంలోని గురుత్వ సమతుల్య బిందువు అయిన లాగ్రాంజ్ పాయింట్ 2 చుట్టూ చుట్టుకునే “లాయిటర్” కక్ష్యలో ఉంచారు. ఆ చుట్టును నాసా కిడ్నీ గింజ ఆకారంలో ఉందని వర్ణిస్తుంది. వ్యోమనౌకలు అక్కడ సుమారు ఒక సంవత్సరం వేచి ఉండి, 2026 నవంబర్లో భూమి వద్దకు తిరిగి వచ్చాయి.
నేరుగా మార్స్ ప్రయోగ విండోలు రెండేళ్లకు ఒకసారి సుమారు రెండు వారాలే ఉంటాయని, లాయిటర్ విధానం వాటి బయట కూడా ప్రయోగాలకు వీలు కల్పిస్తుందని అడ్వాన్స్డ్ స్పేస్ చెబుతోంది. ఈ మార్గం భవిష్యత్ మార్స్ మిషన్లకు ఎక్కువ కాలం పాటు ప్రయోగాలకు వీలు కల్పించవచ్చని యూసీ బర్కిలీ చెబుతోంది.
భూమి దగ్గరే ఇంజిన్ ఎందుకు మండిస్తారు
గ్రహానికి సమీప బిందువు వద్ద వ్యోమనౌక అత్యంత వేగంగా ప్రయాణిస్తుంది, అక్కడ చేసిన మంట దూరంగా చేసిన అదే మంట కంటే ఎక్కువ ప్రయోజనం ఇస్తుంది. ఇదే ఒబెర్త్ ప్రభావం; ఇంజెక్షన్ మంట దీన్ని వాడుతుందని యూసీ బర్కిలీ మిషన్ డిజైన్ పేజీ చెబుతోంది. భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు ఫిలిప్ బ్లాంకో, కార్ల్ ముంగన్ దీన్ని అమెరికన్ జర్నల్ ఆఫ్ ఫిజిక్స్లో వివరిస్తారు: కక్ష్యలో అత్యంత సమీప బిందువైన పెరియాప్సిస్ వద్ద చేసిన చిన్న ప్రేరణ, శక్తి నిత్యత్వాన్ని ఉల్లంఘించకుండానే వ్యోమనౌక కక్ష్య శక్తిలో పెద్ద మార్పును తేగలదు. ముందుకు తోసే నెట్టు, వ్యోమనౌకకు అప్పటికే ఉన్న వేగానికి అనులోమానుపాతంలో గతిశక్తిని కలుపుతుందని, కాబట్టి కేంద్ర వస్తువుకు వీలైనంత దగ్గరగా మండిస్తే గరిష్ఠ శక్తి లభిస్తుందని వారు రాస్తారు.
సరళ భాషలో చెప్పాలంటే, వ్యోమనౌక అత్యంత వేగంగా కదులుతున్న క్షణంలో అదే ఇంధనం ఎక్కువ పని చేస్తుంది. ఎస్కపేడ్ ఫ్లైబైలను భూమి గురుత్వాకర్షణ, ఇంజిన్ మంటల కలయికగా నాసా వర్ణిస్తుంది.
భారత్ మార్స్కు వేరే మార్గం తీసుకుంది. 2013 నవంబర్ 5న ప్రయోగించిన ఇస్రో మార్స్ ఆర్బిటర్ మిషన్, భూమి ప్రభావ గోళాన్ని వీడటానికి ఆరు ప్రధాన ఇంజిన్ మంటలను వాడి, 2014 సెప్టెంబర్ 24న తొలి ప్రయత్నంలోనే మార్స్ కక్ష్యలోకి ప్రవేశించిందని ఇస్రో డేటా ఆర్కైవ్ చెబుతోంది. పూర్తి రికార్డు మంగళయాన్, మార్స్ ఆర్బిటర్ మిషన్ గురించిన మునుపటి వ్యాసంలో ఉంది.
భూమి పుచ్ఛంలో ఈ జంట చూసినవి
భూమికి సూర్యుడికి దూరంగా ఉన్న వైపున, సౌర పవనం (సూర్యుడి నుంచి నిరంతరం ప్రవహించే ఆవేశిత కణాల ప్రవాహం) భూమి అయస్కాంత క్షేత్రాన్ని పొడవైన పుచ్ఛంగా సాగదీస్తుంది, అదే మాగ్నెటోటెయిల్. ఇంతకు ముందు ఏ వ్యోమనౌకా నేరుగా అన్వేషించని దాని సుదూర భాగం గుండా ఎస్కపేడ్ ప్రయాణించిందని, మిషన్ శాస్త్రవేత్తలు పంచుకోవాలనుకుంటున్న “కొన్ని ఆసక్తికరమైన కార్యకలాపాలు, నిర్మాణాలు” గమనించారని నాసా చెబుతోంది.
భూమి నుంచి దాదాపు 8 లక్షల మైళ్ల (12.7 లక్షల కి.మీ) వరకు పుచ్ఛాన్ని మునుపటి మిషన్లు అధ్యయనం చేశాయని ప్రధాన పరిశోధకుడు, యూసీ బర్కిలీకి చెందిన రాబ్ లిలిస్ స్పేస్.కామ్కు చెప్పారు. ఎస్కపేడ్ సుమారు 10 రోజుల్లో సుమారు 11.9 లక్షల మైళ్ల (19.1 లక్షల కి.మీ) వద్ద దాన్ని దాటింది. అయస్కాంత నిర్మాణం, దాని కదలిక, ప్లాస్మా ప్రవాహాన్ని ఆయన “అపూర్వమైన” డేటాగా వర్ణించారు, సుదూర పుచ్ఛాన్ని ఒకేసారి రెండు వ్యోమనౌకలు కొలవడం ఇదే మొదటిసారని చెప్పారు. చంద్రుడు పుచ్ఛాన్ని దాటుతుండగా ఈ జంట భూమికి చాలా దగ్గరగా ఉన్న తర్వాతి పాస్ వచ్చింది; దానివల్ల చంద్రుడి వద్ద ఉన్న రెండు ఆర్టెమిస్-థెమిస్ వ్యోమనౌకలతో కలిసి నాలుగు దృక్కోణాల నుంచి దాన్ని పరిశీలించగలిగారు. 2026 నవంబర్ 12 నాటికి ఈ వ్యాసం కోసం తెరిచిన వనరులు బృందం ప్రకటనలను ఇస్తున్నాయి, కానీ ఈ ఫలితాలపై ప్రచురిత పత్రం లేదు.
మార్స్ వద్ద రెండు ఆర్బిటర్లు ఏం చేస్తాయి
మార్స్కు భూమికి ఉన్నట్టు ప్రపంచవ్యాప్త అయస్కాంత క్షేత్రం లేదని నాసా మిషన్ పేజీ చెబుతోంది. దాని అయస్కాంత వాతావరణం, ప్రాచీన పొరలో మిగిలిన క్షేత్రాలు, సౌర పవనం పై వాతావరణంలో ప్రేరేపించే బలహీన క్షేత్రం కలగలిసినది. సూర్యుడి నుంచి వచ్చే ఆవేశిత కణాలు మార్స్ అయాన్లను అంతరిక్షంలోకి త్వరణం చేయగలవని, నాసా మావెన్ ఆర్బిటర్ పరిశీలనలు వాతావరణ నష్టానికి సౌర పవనం గణనీయమైన కారణమని చూపాయని నాసా విజువలైజేషన్ స్టూడియో వివరిస్తుంది. ఆ ప్రక్రియను రెండు చోట్ల నుంచి ఒకేసారి గమనించేలా ఎస్కపేడ్ను నిర్మించారు. భారత సొంత సూర్య పరిశీలకుడు ఆదిత్య-ఎల్1, భూమి నుంచి 15 లక్షల కిలోమీటర్ల దూరంలోని గురుత్వ సమతుల్య బిందువు నుంచి అదే సౌర ఉత్పత్తిని అధ్యయనం చేస్తుంది.
ప్రణాళికను నాసా మిషన్ పేజీ వివరిస్తుంది. మొదటి ప్రచారంలో రెండు నౌకలు ఒకే కక్ష్యలో సుమారు 30 నిమిషాల తేడాతో ఎగురుతాయి, స్వల్పకాలిక మార్పులను పట్టుకోవడానికి నిమిషాల తేడాతో ఒకే చోట్ల నమూనాలు తీసుకుంటాయి. రెండోదానిలో, ఒకటి మార్స్కు దగ్గరగా ఉంటే మరొకటి దూరంగా వెళ్తుంది, తద్వారా ఒకటి సౌర పవనంలో పై వైపున ఉండగా, మరొకటి దిగువ వైపు అయస్కాంత మండలం లోపల ఉంటుంది. సైన్స్ ఎత్తులు సుమారు 160 నుంచి 10,000 కి.మీ వరకు ఉంటాయి.
నాసా నవంబర్ 9 పోస్ట్లోని కాలక్రమం ఇలా సాగుతుంది. ప్రతి మార్స్ కక్ష్య ప్రవేశ మంట సుమారు 11 నిమిషాలు ఉంటుంది. నెలల తరబడి ఫార్మేషన్లోకి విన్యాసాలు చేసిన తర్వాత, సైన్స్ కార్యకలాపాలు 2028 జూన్లో మొదలవుతాయని భావిస్తున్నారు. ఆరు నెలల తర్వాత, వ్యోమనౌకలు ఐదు నెలల ప్రచారం కోసం వేర్వేరు కక్ష్యల్లోకి వెళ్తాయి. మార్స్ చుట్టూ రెండు ఆర్బిటర్లను సమన్వయంగా నడిపే, రెండు చోట్ల నుంచి మార్స్ పర్యావరణాన్ని సమన్వయ పరిశీలనలు చేసే మొదటి సైన్స్ మిషన్ ఇదేనని లిలిస్ అన్నారు.
నాసా మిషన్ పేజీ ప్రకారం, నాలుగు పరికరాలు నాలుగు సంస్థల నుంచి వచ్చాయి: యూసీ బర్కిలీ నుంచి ఎలక్ట్రోస్టాటిక్ అనలైజర్లు, నాసా గొడ్డార్డ్ నుంచి మాగ్నెటోమీటర్లు, ఎంబ్రీ-రిడిల్ ఏరోనాటికల్ యూనివర్సిటీ నుంచి లాంగ్ముయిర్ ప్రోబ్లు, నార్తర్న్ అరిజోనా యూనివర్సిటీ నుంచి కెమెరాలు, అది విద్యార్థుల పరికరం.
తక్కువ బడ్జెట్లో ఒక చిన్న మిషన్
ఎస్కపేడ్ నాసా సింప్లెక్స్ కార్యక్రమంలో, అంటే స్మాల్ ఇన్నోవేటివ్ మిషన్స్ ఫర్ ప్లానెటరీ ఎక్స్ప్లొరేషన్లో భాగం, 2019లో నిధుల కోసం ఎంపికైందని యూసీ బర్కిలీ చెబుతోంది. 2024లో వ్యోమనౌకలను ప్రయోగ వేదికకు చేర్చడానికి అయిన ఖర్చును విశ్వవిద్యాలయం 49 మిలియన్ అమెరికా డాలర్లుగా చెబుతోంది, అది 10 నుంచి 15 ఏళ్ల క్రితం ఇలాంటి మిషన్కు అయ్యే ఖర్చులో సుమారు పదో వంతు. 10 నవంబర్ నాటి న్యూ స్పేస్ ఎకానమీ నివేదిక ప్రకారం, బ్లూ, గోల్డ్ అనే రెండు వ్యోమనౌకలను రాకెట్ ల్యాబ్ కాలిఫోర్నియాలోని లాంగ్ బీచ్లోని తన సదుపాయంలో రూపొందించి నిర్మించింది. యూసీ బర్కిలీ ఎస్ఎస్ఎల్ మిషన్కు నాయకత్వం వహిస్తుంది, నిర్వహణ, నావిగేషన్, ఆపరేషన్లు, సైన్స్ డేటాను చూసుకుంటుంది.
గ్రహాంతర మిషన్లకు సంప్రదాయంగా వందల మిలియన్ల డాలర్లు ఖర్చయ్యేదని, పదేళ్ల వరకు పట్టేదని, రాకెట్ ల్యాబ్ నిర్మించిన ఈ వ్యోమనౌకలు మరింత ఖర్చు-సమర్థ విధానాన్ని చూపుతాయని రాకెట్ ల్యాబ్ చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ పీటర్ బెక్ 2021లో చెప్పారు.
రెండు మంటలూ పూర్తయ్యాక, నాసా క్యాలెండర్లో తదుపరి తేదీలు 2027 వరకు సాగే ట్రాజెక్టరీ కరెక్షన్లు, 2027 సెప్టెంబర్ 7, 9 తేదీల్లో రెండు ప్రవేశ మంటలు, 2028 జూన్లో సైన్స్ ప్రారంభం.
మూలాలు మరియు మరింత చదవడానికి
- NASA Science: NASA's ESCAPADE Completes Powered Earth Flybys, Now En Route to Mars (9 November 2026)
- NASA Science, ESCAPADE blog: NASA's Twin ESCAPADE Spacecraft to Slingshot Past Earth on Way to Mars (2 November 2026)
- NASA Science: ESCAPADE mission page
- UC Berkeley Space Sciences Laboratory: ESCAPADE mission design
- UC Berkeley Space Sciences Laboratory: NASA's ESCAPADE mission to Mars, twin UC Berkeley satellites dubbed Blue and Gold, launched today (13 November 2025)
- Advanced Space: Advanced Space celebrates the successful launch of NASA's ESCAPADE mission to Mars
- Rocket Lab: Rocket Lab Awarded Subcontract to Design Twin Spacecraft for Mars (15 June 2021)
- Space.com, Meghan Bartels: NASA's twin ESCAPADE Mars probes slingshot around Earth in unprecedented double gravity assist (10 November 2026)
- New Space Economy: ESCAPADE powered Earth flybys and Mars cruise (10 November 2026)
- Blanco and Mungan, American Journal of Physics: High-speed escape from a circular orbit (arXiv:2010.14997)
- NASA Scientific Visualization Studio: Solar Wind Strips the Martian Atmosphere
- ISRO Science Data Archive (ISSDC): Mars Orbiter Mission
- ISRO: Mars Orbiter Mission, Frequently Asked Questions
ఈ వ్యాసం AI సాధనాల సహాయంతో పరిశోధించి రాయబడింది మరియు కచ్చితత్వం కోసం సవరించబడింది. ఇది సాధారణ సమాచారం మరియు చర్చ కోసం మాత్రమే, వృత్తిపరమైన సలహా కాదు. మా సంపాదకీయ ప్రమాణాలు మరియు నిరాకరణ చూడండి. తప్పు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి.
నచ్చిందా? తదుపరిది పొందండి.
ఒకసారి ఒక మంచి వ్యాసం, నేరుగా మీ ఇన్బాక్స్కు. స్పామ్ లేదు, ఎప్పుడైనా ఆపవచ్చు.